Natuurlijk komt dat deels door de presentatie, als nieuwkomer op de markt, of als vervanger van, maar altijd als de uitkomst van verdere ontwikkelingen of nieuwe inzichten. Zo was ik indertijd één van de eerste gebruikers van de Autotelefoon. Het nut van die ontwikkeling zag ik snel in. Veel onderweg, toch altijd de mogelijkheid contact met klanten en thuisfront te houden – kortom, een efficiencyslag.

Echter het bereik was nog minimaal, vice versa nauwelijks te verstaan. Maar de toon was gezet.
Ik kon mij nauwelijks voorstellen dat dit wat mogelijkheden betreft, nog beter kon. Ja natuurlijk, technisch, dat bereik en de geluidskwaliteit, dat kon beter, maar dat was het dan.

Fout gedacht dus.

Binnen twee jaar kwamen de eerste Mobiele Telefoons op de markt. Weliswaar nog enorme kasten, maar veel beter te hanteren dan die 4kg van mijn autotelefoon. Daar stond ik dan: van early adapter tot gebruiker van achterhaalde techniek die ook nog eens niet afgeschreven was.

De rest is geschiedenis. Nu net bekomen van de Smartphones met Internet, dient zich de iPad aan als volgende ontwikkeling. ‘T is geen laptop, ‘t is geen smartphone en ook geen e-reader maar iets daartussenin. Ook ik zie weer onmiddellijk de enorme potentie voor absoluut succesproduct: denk alleen al aan onderwijsmogelijkheden. E-learning wordt daarmee wel heel eenvoudig. Ik zie de scholen en universiteiten in hun huidige vorm al verdwijnen want leren kun je straks overal. Zo’n iPad is handig, plat, zo gebruikersvriendelijk, superlatieven te over (maar je kan er niet mee bellen…). Dus is dit nu de ultieme vorm?

Ik weet intussen wel beter. Ook hier komt weer een vervolg op, ook hierop komt weer een overtreffende trap. In de laboratoria van Apple, Microsoft, noem ze maar op, liggen de volgende ontwikkelingen al in de week. Maar vooralsnog kan ik nog even niet bedenken wat dat dan zal gaan worden…

Maak kennis met informeel leren: je werktijd vullen met leerzame werkzaamheden in plaats van gerichte cursussen volgen. Niets hieraan is georganiseerd, het is zelfs vaak een manier voor een medewerker om onbewust iets te leren. Deze manier van opleiden en ontwikkelen lijkt een uitkomst voor medewerkers (learning on the job zonder tijdsverlies aan ingeplande cursussen). Maar voor leidinggevenden roept het vooral vragen op als ‘hoe kan ik dan de kennis meten?’ of ‘hoe stuur ik mijn medewerkers op dit gebied aan?’ en vooral ‘hoe vrij laat ik mijn medewerkers?’

Die vraag kan simpel teruggegooid worden door van de leidinggevende te vragen wat hij of zij precies verwacht van de medewerker. Als dat helder is, kun je de werkomgeving en het werk (ook wel ‘leerklimaat’ genoemd) daar keurig op inrichten. Ik denk dat het mogelijk is. Door werk uitdagend te maken op een manier die past bij de medewerker en door fouten de ruimte te geven. Natuurlijk betekent dat niet dat fouten gedoogd worden, maar de situatie kan dan geanalyseerd worden en met behulp van constructieve feedback de volgende keer worden voorkomen. Dat is immers wat opleiden & ontwikkelen is. Groei in je vak, persoonlijke groei. Weten hoe iets beter moet en verder kijken dan je eerst deed.

Is uw medewerker niet geïnteresseerd in bijleren? Misschien is het dan tijd om je af te vragen of jullie wel de juiste match zijn. Of speel in op andere factoren; zoals competitiedrang of de behoefte om expertise te delen. Geef je medewerker de ruimte op verschillende vlakken; dan is leren onvermijdelijk. Net als de meeste ontwikkelingen is informeel leren iets dat haar eigen weg zal vinden en waarmee men eerst een paar keer moet vallen en opstaan om de juiste manier te vinden. Maar dat de verantwoordelijkheid steeds meer bij de medewerker zelf komt te liggen, valt niet meer te ontkennen. Als leidinggevende kun je die verandering faciliteren of onverhoopt inperken; de keuze is aan u.

Onhandig.

Welnu, niet langer gevreesd. Er was al de laptop, maar die weegt op den duur ook meer dan je rug kan dragen en thuis achter de computer zitten kan ook bijna niet verantwoord ergonomisch. Nee, de oplossing is niet groter dan je broekzak. Gewoon je opleiding veilig opbergen naast je portemonnee. Gebruiksgemak ontmoet flexibiliteit.

M-learning

Het klinkt vernieuwend, maar al aan het begin van de 20^e eeuw werden de eerste taalcursussen ‘mobiel’ gegeven via een cassette. Inmiddels zijn we zover dat we via de mobiele telefoon bijna alles kunnen wat op technisch vlak mogelijk is. Naast filmpjes kijken, foto’s maken en natuurlijk gewoon bellen, kunnen we notities bijhouden, onze agenda inplannen en over het Internet struinen. Dit faciliteert de mogelijkheid om overal interactief om te gaan met educatieve bronnen. Gebruik van maken dus!

Er zijn mogelijkheden te over. Een sms-quiz bijvoorbeeld. Je ontvangt een vraag en kunt meteen reageren. Of foto’s maken en de ander laten raden waar die gemaakt zijn, of online media bijhouden. Klinkt speels, gezellig. Maar wat Defacto betreft kun je ook gewoon je cursus online volgen. Met een vastgestelde bibliotheek aan cursusmateriaal, eventuele toetsen, bronnen en opdrachten in een mobiele applicatie, hoef je niet eens online te zijn om te kunnen leren.

Je voelt het al. Rustig in de trein, of op de bank, of aan de tafel. Zonder anderen tot last te zijn toch met iedereen communiceren. Terwijl je de hond uitlaat je opdrachten afronden. Mobiel leren: opleiden is nog nooit zo makkelijk geweest.

Men kan vrijuit praten over de nadelen van het ouderschap; mannen vertellen met een gemoedelijke glimlach over hun kinderen die tijdens het eten hun broek naar beneden trekken als ze niet van tafel mogen om naar het toilet te gaan. Voetbal wordt besproken tot in de kleinste details. Iets over de partijdige scheidsrechter, iets over de schwalbes van Dani Alves, iets over het verraad van Dick Advocaat. De kaas gaat over en weer, samen met de komkommer en soms klinkt er wat codetaal als er een nieuwe applicatie besproken wordt.

En dan, voorzichtig, langzaam, kruipt daar ook de bespreking van het meest recente klantgesprek de algemene conversatie in. Wat vonden ze wel goed en wat niet? Hoe kunnen wij dat beter maken? De kinderen zijn even vergeten, voetbal is ook maar voetbal en we zitten toch op kantoor. Net als dat de lente de buitenlucht geleidelijk aan overneemt en iedereen hoopt op een mooie zomer, denkt men bij Defacto toch elke lunchpauze aan dat wat er nog beter zou kunnen en werkt ze hard aan die verbeteringen.

Zoals u ook in de nieuwsbrief kunt lezen, blijft Defacto innoveren. Want het creëren van interessante softwareconcepten met een grote meerwaarde staat bij iedereen hoog in het vaandel. Zelfs, stiekem, tijdens de werkvrije lunch.

Voor alle mensen met een hippe telefoon (en vergeef me dat ik er weer op terug kom), is er de applicatie Layar. Ook wel uitgesproken als het Engelse ‘layer’. Lagen dus. Wat er gebeurt is dit: je ziet voor je een monument, houdt je telefoon ervoor en ziet dan in het scherm via de camera wederom het monument. Niet heel bijzonder misschien. Maar wat je dan krijgt, is een doorzichtige ‘laag’ over het monument met tekst erin. Alles wat je wilt weten; wie het heeft gemaakt en wanneer, of wat het voor invloed heeft gehad op de plaats waar het staat. Een beetje echt en een beetje digitaal.

Ditzelfde kan gebeuren in het bedrijfsleven, al hebt u waarschijnlijk minder behoefte aan informatie over uw beeldscherm of bureaustoel.

Een voorbeeld: uw organisatie heeft briefpapier, visitekaartjes et cetera. Kortom, tastbare dingen met uw logo en de kleuren van uw organisatie. Op uw computer staat een bureaublad, de blauwe Internet Explorer, Microsoft Outlook, waarschijnlijk met het vertrouwde geel/oranje en een elektronische leeromgeving met learning management system. Welnu, daar halen we weer zo’n denkbeeldige laag bij, in dit geval mogelijk gemaakt door de Customizer tool van Defacto – een interessante voorloper van de nieuwe mogelijkheden die in de toekomst in CAPP LMS geïmplementeerd zullen worden. Die laag bestaat uit uw huisstijl, logo en kleuren. Leg deze over de leeromgeving en het LMS en u hebt een perfecte blend tussen digitaal en tastbaar, waardoor het gehele systeem volledig past bij u en uw organisatie. Net als bij Layar, waar u zelf de betreffende tekst kunt kiezen, kunt u met de Customizer tool zelf pagina’s of knoppen toevoegen, of menunamen invoeren. Dus geen leeromgeving en LMS van een externe organisatie die eigenlijk een beetje uit de toon vallen en uw medewerkers het idee geeft dat ze hun kennis ergens anders opdoen, maar een prettige integratie van voelbare en online identiteit.

Als dat geen optimale implementatie is…

Het is net alsof alle nieuwe snufjes per stuk op de markt gebracht worden. Er is een hele nieuwe generatie iphone omdat er nu ontdekt is dat er ook video’s op afgespeeld kunnen worden. Hadden ze daar twee maanden mee gewacht, dan had iedereen meteen die complete iphone kunnen kopen. Windows Vista staat nog in de kinderschoenen en Windows 7 zit al standaard op alle nieuwe notebooks en pc’s – want er kon eigenlijk toch wel wat beter.

Niks nieuws, deze verkoopstrategie, maar de snelheid waarmee het gebeurt begint de spui-gaten uit te lopen. Dat wat nieuw is, beter is, moet ook meteen beschikbaar zijn. Het lijkt niemand meer uit te maken of het ook handig is. Of dat je hierdoor iedere maand een nieuwe telefoon moet kopen. Het moet snel en makkelijk. Compleet hoeft niet meer.

Om moe van te worden als je het mij vraagt. Die hele gadgetrage maakt bijna dat er geen producten meer op de markt zijn die het gewoon langdurig in alles goed doen. Dan kun je toch beter een bedrijf hebben dat aandacht steekt in de ontwikkeling van zijn product en daarmee direct een totaaloplossing aan kan bieden? Maar ja, ik heb dan ook geen iphone.

SCORM is namelijk een essentiële ondersteuning voor E-learning binnen de ELO-module gecombineerd met LMS (voor de leken: Elektronische Leer Omgeving en Learning Management System). Defacto heeft beide en het is dan voor de klant handig om alle informatie uit zowel E-learning als ELO en LMS soepel met elkaar te laten integreren (ook weer zo’n term). SCORM zorgt daarvoor. Een verzameling technische standaarden die je nog het beste kunt vergelijken met de DVD (voor de leken: Digital Versatile Disk). Een kader waarin ik me alweer iets beter kan verplaatsen. Stel, elke film wordt door de productiemaatschappij op een eigen soort DVD op de markt gebracht. Dan moet je voor iedere film een aparte DVD-speler aanschaffen – niet handig. Zo was de wereld van online leren in vroegere tijden.

Gelukkig blijven we vooruit gaan en net als dat DVD’s gewoon in elke speler kunnen draaien, kan E-learning dankzij SCORM probleemloos samenwerken met LMS en ELO. Ik vind het bijzonder. Al vraag ik mij af wat ik dan moet denken van de Blu-Ray DVD’s van tegenwoordig. Daar heb je wel een geheel nieuwe speler voor nodig. Hoe lang gaat het dan duren voor er een nieuw begrip in de automatiseringsbranche verschijnt, waar weer een heel nieuwe verzameling aan technische standaarden voor nodig is?

Toch was 2009 voor Defacto een goed jaar. Het bruto resultaat had beter gekund, maar de afronding van CAPP Competentiemanagement en CAPP LMS 3.0 met E-learning functionaliteit waren wel mijlpalen. Met deze nieuwe producten staat Defacto heel stevig in de HRD- & Opleidingsmarkt. Dat kunnen wij merken aan de vraag die sterk toeneemt en de orderportefeuille die weer begint vol te stromen. En daarmee is de cirkel rond, want het lijkt er op dat wij opnieuw een capaciteitstekort gaan krijgen. Zo sterk kan het in korte tijd fluctueren. 

En dus rekenen wij op een uitstekend 2010 en dat wensen wij u ook toe.

Mijn eerste product heette Vstat (Veeger Statistics). Dat kwam in 1987 op de markt. Nog zonder harddisk propten we een flexibel cliëntenregistratiesysteem op een diskette. En dan kwamen nog de juiste rechte tellingen, kruistabellen en grafieken op het scherm ook.

Een paar jaar later ontwikkelden we ICR, het Indicatiecommissie Registratie Systeem. Dat was op verzoek van de Provincie Groningen. Ik geloof dat GINO het nog op de een of andere wijze gebruikt in zijn software.

Het grote kunststuk kwam toen Defacto in samenwerking met de Bedrijfsgezondheidsdienst van de gemeente Groningen het eerste professionele standaardproduct voor Arbodiensten, ArboVisie, ontwikkelde. Een megaproject, maar ook een megasucces. Ik meen dat het product uiteindelijk bij Centric terecht is gekomen.

Toen kwam de Elektronische Veemarkt, en de elektronische enkelbandjes voor de Reclassering en niet te vergeten Omnia, het ultieme CRM & Cliëntenvolgsysteem.

En CAPP dan?, hoor ik u al vragen. CAPP was een constante factor die, vanaf het moment dat wij het product in 1993 kochten, in samenwerking met de gebruikers en de markt is doorontwikkeld. CAPP is uiteindelijk de hoofdactiviteit van Defacto geworden en CAPP heeft in de vorm van CAPP LMS + ELO versie 3.0 dus een mijlpaal bereikt. Want CAPP, dat ooit begon als cursusadministratie, is uitgeroeid tot een geïntegreerde totaaloplossing voor opleidingsinstituten en opleidingsafdelingen. CAPP heeft namelijk op die cursusadministratie een compleet webbased Opleidingsportaal en een ELO module die de internationale e-learning standaard SCORM ondersteunt. Waar voorheen oplossingen van verschillende softwareleveranciers noodzakelijk waren kan nu het volledige opleidingsproces worden ondersteund met CAPP. Niet alleen kostenbesparend, maar vooral ook kwalitatief beter. Makkelijker in het gebruik en geen dure koppelingen.

En mijlpaal dus, na 22 jaar softwareontwikkeling.

Het internet wordt als één van de belangwekkendste ontwikkelingen van de afgelopen 25 jaar gezien. Toen ik in 1994, of was het 1995, mijn eerste internetabonnement bij XS4ALL nam, wist ik niet wat ik meemaakte. Het was mij direct duidelijk dat we aan de vooravond van een enorme verandering stonden. Helaas schatte ik het tempo waarin deze verandering zich zou afspelen volkomen verkeerd in. Ik dacht dat iedereen er wel direct in geïnteresseerd was en toen wij dan ook in 1997 een belangrijke sponsor van FC Groningen werden en onder meer de eerste website van de FC ontwikkelden, dachten wij een goudmijn aangeboord te hebben. De contracten werden ondertekend, nog in het oude Oosterparkstadion, en ik dacht dat iedereen wel op mijn internetevangelie zat te wachten. Zoals het vaak gaat met de zogeheten early adaptors, ze snappen zelf wel wat er aan de hand is, maar hun omgeving is daar in jaren niet aan toe. Hoofdsponsor van FC Groningen was destijds ANOZ en toen ik werd voorgesteld aan de baas van dit Utrechtse verzekeringsconcern dacht ik hem eens even duidelijk te maken dat als de ANOZ zijn bedrijfsstrategie direct zou gaan veranderen en enten op het internetwalhalla, dat het dan een mega-grote slag kon slaan en in een paar jaar tijd een supergroei zou kunnen doormaken. Mijn verhaal was niet aan deze man besteed. Hij begreep in de verste verte niet waar ik het over had en was daar ook totaal niet in geïnteresseerd. Dit voorval zou illustratief blijken voor de 5 à 6 jaar die daarop volgden. Niemand zag de ongelofelijke potentie van het internet, behalve dan natuurlijk gratis reclame, gratis spelletjes en gratis muziek, gratis films en gratis informatie.

Pas na het uiteenspatten van de internetbubbel begon door te dringen dat het internet een ongelooflijk krachtig medium was. Niet alleen om televisie on demand mee te regelen (Defacto had overigens in 1997 al de internetrechten op de wedstrijden van de FC; dat had toen nog niemand door…), maar vooral ook als instrument voor selfservice. Toen iedereen begon in te zien dat internetbankieren, reizen boeken, boeken bestellen en wat dies meer zij, wel heel erg handig en heel kostenbesparend was, pas toen ging het traditionele bedrijfsleven en de overheid aan de slag om deze mogelijkheden uit te buiten.

In 1998 bood Defacto de eerste selfservice oplossing reeds aan. De zogeheten CAPP Webshell was geen succes. De meeste organisatie wisten niet wat ze er mee moesten en Defacto kon de voordelen niet voor het voetlicht krijgen. Pas de laatste 5 jaar is ook in de opleiding en trainingssector en in de HRD-sector een ontwikkeling richting selfservice zichtbaar. Elektronische cursuscatalogussen, online inschrijven en e-learning worden pas nu populair. Dat kunnen wij in ieder geval aan onze omzet merken ook al is het 10 jaar na ons eerste productaanbod.

Het selfservice concept kan veel verder doorgevoerd worden dan men eerst dacht. Ons nieuwste product, CAPP Competentie Manager maakt zelfservice van de (HRM) Manager en medewerker mogelijk. Daarmee verleg je de verantwoordelijkheid voor persoonlijke ontwikkeling van HRM afdeling naar de medewerkers zelf. Bovendien verlaag je de kosten aanmerkelijk. Dat lijkt ons een goede ontwikkeling en als we de belangstelling voor CAPP Competentie Manager als maatstaf moeten nemen, dan zal het niet lang duren of ook de uitvoering van competentiemanagement zal op deze wijze plaatsvinden. Daarmee wordt het concept van E-HRD werkelijkheid en wie had dat 10 jaar geleden durven denken?